Arkadaşlar: Kaç Taneden Sonrası Fazla?

Oxford Üniversitesi'nde Evrimsel Antropoloji Profesörü olan Robin Dunbar, insanların sosyal ilişkilerini sürdürebilecek bireylerin sayısındaki bilişsel sınırın 150'de olduğuna inanıyor.

Primatlarla yapılan çalışmalara dayanarak, sosyal gruplarının büyüklüğü ile beyninin neokorteksinin büyüklüğü arasında bir korelasyon olduğunu gösteren Dunbar, 1992 tarihli bir makalesinde, bu korelasyonun insanlar için tahmin edilebileceğini ve yaklaşık olarak bir grup büyüklüğünü tahmin edebildiğini öne sürdü. 150. Bu sayı, popüler olarak Dunbar’ın numarası olarak adlandırılır.

Dunbar, ilişkiler için bize bir Fibonacci serisi sunuyor. Bu eşmerkezli daireler olarak temsil edilebilir - samimiyet çevreleri. En içteki çember, en yakın arkadaşlarımız/aile üyelerimiz olan üç ila beş kişilik bir gruptur. O zaman 12 ila 15 arası bir çember var, ihtiyacımız olduğunda sempati için dönebileceğimiz dostlar, çoğu şeyle ilgili olarak güvenebileceğimiz şeyler. Sonra 50 geliyor - onları sık sık görüyorsun, ama çok fazla değil, onları gerçek bir intimates olarak görüyorsun. 150 rakamı, gerçek bir sosyal ilişkiye sahip olabileceğimiz azami kişi sayısını, kim olduklarını ve bizimle nasıl ilişki kurduğunu bilmenin bir tür ilişkisini temsil ediyor gibi görünmektedir. 150'nin ötesinde başka halkalar da var: 1500, avcı-toplayıcı toplumlardaki ortalama kabile büyüklüğü, aynı dili konuşan veya lehçe konuşanların sayısı.

İlginç şekilde Dunbar, avcı-toplayıcı toplumlar arasında ortalama grup büyüklüğünün 148.4 birey olduğunu ortaya koydu. Örgütlerin 150'den fazla çalışanı içerdiği durumlarda, belirgin bir verimlilik kaybından muzdarip olduklarına dikkat çekti. Dolayısıyla şirketler ekiplerini daha küçük gruplar halinde organize ettiler, böylece güçlü çalışma ilişkilerini koruyabildiler.

Sosyal medyayı yakından izlersek, Facebook'tan Whatsapp'a bir sosyal etkileşim göçü gözlemleyebiliriz. Geçen yıl, 32 ülkede 1,70.000 internet kullanıcısını kapsayan bir çalışma, giderek daha fazla sayıda gencin, anlık mesajlaşma uygulamalarında Facebook'tan daha fazla zaman geçirdiğini gördü. Facebook'ta daha fazla kullanıcı olmasına rağmen, son iki yılda fotoğraf paylaşımı ve mesajlaşma gibi etkinlikler yüzde 20 oranında düştü. Dunbar’ın teorisi bu fenomeni açıklayabilir.

150 sayısı sihirli ve doğru olabilir, bunu şimdliki net olarak bilemeyiz. Ama şu bir gerçek; ilişkilerin daha çok zaman yatırımına ihtiyaç duyduğu. Zaman hepimiz için ortak ve eşit bir kaynak, önemli olan zamanı kimlere nasıl harcadığımızdır, zamanımızın %60’ını çekirdek ilişkilerimize, %40’ını ise genel tanıdıkılarımıza ayırmak mantıklı görünüyor. Zamanımızı nasıl ve nerede geçirdiğimize daha yakından bakmak anlamlı ve faydalı bir yaklaşım olacaktır. Bir düşünün, etrafınızda kaç kişi var, kaç kişi fazladır, kaç kişi yeterlidir? Bu sayı hepimiz için aynı olmasa gerek...

Yukarıdaki yazı https://soulcafeblog.com/2015/03/12/friends-how-many-is-too-many/’den alıntılanmıştır.

Yazan: Derya Dönmezoğlu